دو عامل عمده بر شکل‌گیری و بهبود شخصیت تأثیر می‌گذارند. این عوامل عبارتنداز: عوامل وراثتی و عوامل محیطی. این‌که کدامیک از این عوامل تأثیر بیشتری بر ساختار شخصیت دارند، جای بحث فراوان دارد. بعضی از دانشمندان علوم رفتاری بر این باورند که ویژگی‌های شخصیتی ناشی از عوامل وراثتی است و محیط مناسب فقط زمینه را برای بروز آنها فراهم می‌کند. بعضی دیگر معتقدند که تأثیر محیط قوی‌تر از عوامل وراثت است. بر طبق نظر (مایر)، دانش، مهارت و زبان کاملاً اکتسابی هستند که موجب تعدیل رفتار می‌گردند و این ویژگی‌ها به وسیله افراد از طریق تجربه شخصی آنها حاصل می‌شود. یک نظریۀ دیگر عوامل وراثتی و محیطی را توأماً بر شکل‌گیری شخصیت مؤثر می‌داند.